کلسترول بالا-High cholesterol

0

تعریف
کلسترول یک ماده مومی شکل است که در خون به شکل لیپیدها (چربی ها) وجود دارد. بدن برای ساخت سلول های سالم به کلسترول نیاز دارد اما کلسترول بالا می تواند باعث افزایش خطر ابتلاء به بیماری های قلبی عروقی شود.
در صورت بالا بودن کلسترول خون، احتمال رسوب چربی در رگ ها وجود دارد. در نهایت این رسوب چربی می تواند باعث اختلال در خون رسانی عروق خونی به بافت ها گردد. قلب نیز نمی تواند خون سرشار از اکسیژن را به مقدار کافی دریافت کند که این مورد می تواند احتمال سکته قلبی را افزایش دهد. همچنین کاهش خون رسانی به مغز می تواند باعث سکته مغزی شود.
کلسترول بالا ( هیپرکلسترولمی) می تواند ژنتیکی نیز باشد اما اغلب در نتیجه انتخاب های سبک زندگی ناسالم ایجاد می شود بنابراین قابل پیشگیری و درمان است. یک رژیم غذایی سالم، ورزش منظم و در برخی موارد دارودرمانی می توانند در کاهش کلسترول بالا مؤثر باشند.

نشانه ها
کلسترول بالا هیچ علایمی ندارد. آزمایش خون تنها روش برای تشخیص کلسترول بالا می باشد.
علت
vکلسترول در خون به صورت متصل به پروتئین ها حمل می شود. این ترکیب پروتئین ها و چربی اصطلاحاً لیپوپروتئین نامیده می شود. بر اساس نوع کلسترولی که در لیپوپروتئین ها وجود دارد، لیپوپروتئین ها انواع مختلفی دارند که عبارتند از:
• لیپوپروتئین با چگالی کم (LDL). کلسترول LDL که “کلسترول بد” نیز نامیده می شود، حامل ذرات کلسترول در بدن می باشد. کلسترول LDL می تواند در دیواره عروق خونی رسوب کند و منجر به سخت شدن و تنگی آنها گردد.
• لیپوپروتئین با چگالی خیلی کم(VLDL). این نوع از لیپوپروتئین در خون اغلب حاوی تری گلیسیرید(نوعی چربی) است که متصل به پروتئین ها می باشد. کلسترول VLDL باعث می شود که کلسترول LDL از نظر اندازه بزرگتر شود که منجر به تنگ شدن عروق خونی می شود. اگر بیمار داروهای کاهش دهنده کلسترول مصرف کند اما VLDL بالا داشته باشد ممکن است نیاز به مصرف داروهای کاهش دهنده تری گلیسیرید نیز داشته باشد.
• لیپوپروتئین با چگالی بالا(HDL). کلسترول HDL که “کلسترول خوب” نیز نامیده می شود کلسترول اضافی را برداشت می کند و آنها را به کبد منتقل می کند.
از عواملی که قابل تغییر و کنترل هستند بی تحرکی، چاقی و رژیم غذایی ناسالم می توانند باعث افزایش کلسترول LDL و کاهش کلسترول HDL شوند. عوامل غیر قابل تغییر نیز می توانند در این مورد نقش داشته باشند. به عنوان مثال اختلالات ژنتیکی می تواند منجر به این شود که کارایی پاکسازی LDL از خون کمتر شود یا کبد کلسترول بیشتری تولید کند.

عوامل خطر
موارد زیر احتمال ابتلاء به کلسترول بالا را افزایش می دهند که می تواند منجر به بیماری های قلبی شود:
• استعمال دخانیات. استعمال سیگار به دیواره عروق خونی آسیب می زند و احتمال تجمع چربی در آنها را افزایش می دهد. همچنین استعمال سیگار می تواند مقدار HDL یا کلسترول خوب را کاهش دهد.
• چاقی. داشتن نمایه توده بدنی(BMI) 30 و بالاتر باعث افزایش خطر ابتلاء به هیپرکلسترولمی می شود.
• رژیم غذایی نامناسب. مواد غذایی که کلسترول بالایی دارند مانند گوشت قرمز و لبنیات پرچرب می توانند باعث افزایش کلسترول خون شوند. مصرف چربی های اشباع که در مواد غذایی حیوانی وجود دارند و چربی های ترانس که در برخی غذاهای آماده صنعتی و کراکرها وجود دارند نیز می توانند منجر به افزایش کلسترول خون شوند.
• بی تحرکی. ورزش می تواند به افزایش کلسترول HDL و کاهش کلسترول LDL کمک کند. نداشتن فعالیت بدنی کافی می تواند فرد را در معرض خطر هیپرکلسترولمی قرار دهد.
• پرفشاری خون. فشار خون بالا به دیواره عروق خونی آسیب می زند که می تواند باعث افزایش سرعت تجمع چربی در آنها گردد.
• دیابت. قند خون بالا می تواند در افزایش کلسترول LDL و کاهش کلسترول HDL نقش داشته باشد. همچنین قند خون بالا می تواند به دیواره عروق خونی آسیب وارد کند.
• سابقه خانوادگی بیماری های قلبی. اگر والدین یا خواهر و برادر فرد در سنین زیر ۵۵ سالگی مبتلا به بیماری های قلبی باشند احتمال ابتلاء به کلسترول بالای خون در فرد بیشتر از احتمال ابتلای وی به بیماری های قلبی خواهد بود.

عوارض
کلسترول بالای خون می تواند منجر به تصلب شرایین یا آترواسکلروز( تجمع شدید کلسترول و سایر مواد در دیواره شریان ها) شود. این رسوبات(پلاک ها) در دیواره شریان ها می توانند جریان خون آنها را کاهش دهند که در نهایت منجر به موارد زیر می شود:
• درد قفسه سینه. اگر شریان هایی که خون رسانی به قلب را انجام می دهند( شریان های کرونر قلب) دچار آترواسکلروز شوند ممکن است درد قفسه سینه(آنژین) و سایر علایم بیماری های عروق کرونر در فرد ایجاد شود.
• حمله قلبی. اگر پلاک های آترواسکلروزی پاره یا شکسته شوند یک لخته خون می تواند در محل این پلاک تشکیل شود که جریان خون آن رگ را قطع می کند. اگر جریان خون به بخشی از قلب بیمار قطع شود فرد دچار سکته قلبی می شود.
• سکته مغزی. در مورد سکته مغزی نیز مانند سکته قلبی، اگر در اثر لخته خونی، جریان خون به بخشی از مغز قطع شود، سکته مغزی ایجاد می شود.

آمادگی برای ویزیت پزشک
اگر فکر می کنید که به کلسترول بالای خون مبتلا هستید یا به دلیل داشتن سابقه خانوادگی، نگران هیپرکلسترولمی هستید به یک پزشک عمومی مراجعه کنید تا کلسترول خون شما مورد بررسی قرار گیرد.
به دلیل این که زمان ملاقات شما با پزشک کوتاه است و نیز به دلیل اینکه اغلب در این ویزیت در مورد زمینه های مختلفی صحبت می شود بهتر است شما برای این ملاقات از قبل آماده باشید. در اینجا اطلاعاتی در اختیارتان قرار می گیرد که به شما کمک می کند برای ملاقات با پزشک آماده شوید و نیز انتظاراتی که شما باید از پزشک خود داشته باشید ارائه می شود.
شما چه اقداماتی می توانید انجام دهید
• قبل از ملاقات با پزشک از تمام محدودیت ها در مورد بیماری خود آگاه باشید. زمانی که با پزشک ملاقات می کنید از مواردی که باید از پزشکتان سؤال کنید اطمینان داشته باشید مانند محدودیت هایی که باید در رژیم غذایی خود ایجاد کنید. برای آزمایش کلسترول، شما پیش از دادن نمونه خون برای آزمایش باید به مدت ۹ تا ۱۲ ساعت ناشتا باشید.
• تمام علایمی را که داشته اید یادداشت نمایید. کلسترول بالای خون به تنهایی علامتی ندارد اما می تواند یکی از ریسک فاکتورهای بیماری قلبی باشد. در صورتی که علایمی مانند درد قفسه سینه یا تنگی نفس را دارید به پزشک خود اطلاع دهید زیرا این موارد می تواند به پزشکتان کمک کند تا در مورد نحوه درمان هیپرکلسترولمی شما تصمیم گیری کند.
• اطلاعات شخصی مهم خود را یاداشت نمایید. این اطلاعات می تواند شامل سابقه خانوادگی کلسترول بالای خون، بیماری قلبی، سکته مغزی، فشار خون بالا یا دیابت و هر گونه استرس شدید یا تغییرات اخیر مهم در زندگیتان و نیز مواجهه با سایر ریسک فاکتورهای بیماری قلبی مانند سابقه استعمال دخانیات یا مواجهه با دود سیگار باشد.
• لیستی از تمام داروهایی را که مصرف می کنید تهیه کنید. این لیست حتی باید شامل ویتامین ها یا مواد معدنی باشد که مصرف می کنید.
• در صورت امکان با یکی از اعضای خانواده یا دوستان خود به پزشک مراجعه کنید. گاهی اوقات به خاطر سپردن همه اطلاعاتی که پزشک در اختیار شما قرار می دهد مشکل است. فردی که همراه شما بوده است ممکن است مواردی را که شما فراموش کرده اید به یاد داشته باشد.
• برای صحبت کردن در خصوص عادت های غذایی و فعالیت بدنی خود آماده باشید. اگر شما قبلاً از هیچ رژیم غذایی یا برنامه ورزشی منظمی پیروی نکرده اید، این آمادگی را داشته باشید که در مورد مشکلاتی که در این مسیر ممکن است پیش رو داشته باشید با پزشکتان صحبت کنید.
• سؤالات خود را یادداشت نمایید. سؤالاتی را که می خواهید از پزشک خود بپرسید یادداشت کنید.
زمان شما در ملاقات با پزشک محدود می باشد، بنابراین تهیه یک لیست از قبل می تواند به شما کمک کند که بهترین استفاده را از زمان ببرید. به لیست پرسش های شما از مهم ترین سؤال تا کم اهمیت ترین آنها با توجه به زمان پاسخ داده می شود. در مورد کلسترول بالای خون برخی سؤالات اصلی که لازم است از پزشک خود بپرسید شامل موارد زیر است:
• چه آزمایشاتی لازم است تا من انجام دهم؟
• بهترین روش درمان برای کلسترول بالای خون چیست؟
• من باید چه غذاهایی را مصرف کنم یا از چه مواد غذایی پرهیز کنم؟
• چه میزان فعالیت بدنی برای من مناسب است؟
• من برای انجام دادن آزمایش کلسترول چه اقداماتی باید انجام دهم؟
• چه جایگزینی برای روش درمانی من وجود دارد؟
• من بیماری های دیگری نیز دارم. چگونه می توانم تمام این بیماریها را در کنار یکدیگر به نحو احسن کنترل کنم؟
• آیا محدودیت خاصی برای من وجود دارد؟
• آیا نیازی هست که من به پزشک متخصص مراجعه کنم؟
• در صورتی که من نیاز به مصرف دارو دارم، آیا جایگزینی برای داروهایی که برای من تجویز می کنید وجود دارد؟
• آیا بروشور یا مطلب دیگری در این مورد دارید که به من بدهید؟
• چه وب سایتی را در این مورد به من پیشنهاد می کنید؟
علاوه بر پرسش هایی که آماده کرده اید تا از پزشک خود سؤال کنید؛ در زمان ملاقات با پزشک اگر موردی را متوجه نشدید می توانید از پزشک خود سؤال کنید.
چه انتظاراتی می توانید از پزشک خود داشته باشید
پزشک شما ممکن است سؤالاتی را از شما بپرسد. برای پاسخگویی به آنها آماده باشید تا زمان بیشتری برای پرسش های خود داشته باشید. پزشک شما ممکن است سؤالات زیر را بپرسد:
• آیا سابقه خانوادگی کلسترول بالای خون، فشار خون بالا، بیماری قلبی یا سکته مغزی دارید؟
• الگوی رژیم غذایی و فعالیت بدنی شما به چه صورت است؟
• آیا استعمال دخانیات دارید؟ آیا از اطرافیان شما کسی مصرف سیگار دارد؟
• آیا در گذشته کلسترول خون شما بالا بوده است؟ در این صورت، آخرین بار چه زمانی آزمایش چربی خون را انجام داده اید؟ مقدار کلسترول خون شما چقدر بوده است؟
پیش از مراجعه به پزشک چه اقداماتی می توانید انجام دهید
در این زمان می توانید تغییرات سبک زندگی سالم مانند ترک سیگار، مصرف مواد غذایی سالم و افزایش فعالیت بدنی را به کار بگیرید. این موارد اولین راه برای مقابله با کلسترول بالای خون و عوارض آن شامل سکته قلبی و مغزی می باشند.

چه زمانی به پزشک مراجعه کنیم؟
در سن ۲۰ سالگی از پزشک خود بخواهید که کلسترول خون شما را بررسی کند سپس هر ۵ سال یک بار آزمایش خود را تکرار کنید. اگر نتایج آزمایش شما در محدوده طبیعی قرار نداشت، پزشک شما ممکن است تکرار آزمایش را به شما پیشنهاد کند. همچنین در صورتی که شما سابقه خانوادگی کلسترول بالا، بیماری قلبی یا سایر ریسک فاکتورها مانند استعمال سیگار، دیابت یا پرفشاری خون را داشته باشید، پزشک ممکن است انجام آزمایش خون به صورت مرتب را به شما توصیه کند.

آزمایش های تشخیصی
آزمایش خون برای بررسی مقدار کلسترول که آزمایش پروفایل لیپیدی نامیده می شود معمولاً شامل موارد زیر می باشد:
• کلسترول تام
• کلسترول LDL
• کلسترول HDL
• تری گلیسیرید( نوعی چربی در خون)
برای اینکه نتایج آزمایش های شما صحیح و دقیق باشد، ۹ تا ۱۲ ساعت قبل از آزمایش باید ناشتا باشید.
تفسیر نتایج آزمایشات
در آمریکا و برخی از کشورها مقدار کلسترول بر حسب میلی گرم کلسترول در یک دسی لیتر خون (mg/dL) اندازه گیری می شود. در کانادا و اغلب کشورهای اروپایی واحد اندازه گیری کلسترول میلی مول بر لیتر(mmol/L) است. در زمان مشاهده نتایج آزمایشات لیپیدی خون باید به این مورد توجه داشته باشید. جداول زیر راهنمای مقادیر لیپیدهای خون می باشد.
کلسترول تام(mg/dL) کلسترول تام (mmol/L) تفسیر
کمتر از ۲۰۰ کمتر از۵/۲ حد مطلوب
۲۳۹-۲۰۰ ۶/۲ – ۵/۲ حاشیه ای و در مرز خطر
۲۴۰ و بالاتر بیشتر از ۶/۲ بالا

کلسترول LDL(mg/dL) کلسترول LDL(mmol/L) تفسیر
کمتر از ۷۰ کمتر از۱/۸ طبیعی برای بیماران قلبی
کمتر از ۱۰۰ کمتر از ۲/۶ طبیعی برای افراد در معرض خطر بیماری های قلبی
۱۲۹-۱۰۰ ۲/۶-۳/۳ نزدیک به حد مطلوب
۱۵۹-۱۳۰ ۴/۱- ۳/۴ حاشیه ای و در مرز خطر
۱۸۹-۱۶۰ ۴/۱-۴/۹ بالا
۱۹۰ و بالاتر بیشتر از ۴/۹ بسیار بالا

کلسترول HDL (mg/dL) کلسترول HDL(mmol/L) تفسیر
کمتر از ۴۰ ( برای مردان) کمتر از ۱ ( برای مردان) نامطلوب
کمتر از ۵۰ (برای زنان) کمتر از ۱/۳ (برای زنان) نامطلوب
۵۹-۵۰ ۱/۵ – ۱/۳ مناسب
۶۰ و بالاتر بیشتر از ۱/۵ عالی

تری گلیسیرید (mg/dL) تری گلیسیرید (mmol/L) تفسیر
کمتر از ۱۵۰ کمتر از ۱/۷ حد مطلوب
۱۹۹-۱۵۰ ۲/۲– ۱/۷ حاشیه ای و در مرز خطر
۴۹۹-۲۰۰ ۲/۳-۵/۶ بالا
۵۰۰ و بالاتر بیشتر از ۵/۶ بسیار بالا

بر اساس توصیه های انجمن قلب آمریکا مقدار تری گلیسیرید ۱۰۰ میلی گرم در دسی لیتر(۳/۱ میلی مول در لیتر) یا کمتر مقدار مطلوب می باشد و این مقدار مطلوب می تواند در بهبود سلامت قلب مفید باشد. اما توصیه این انجمن برای رسیدن به این مقدار از تری گلیسیرید دارودرمانی نیست، بلکه تغییرات سبک زندگی مانند رژیم غذایی، کاهش وزن و فعالیت بدنی بهترین راه برای کاهش تری گلیسیرید می باشد زیرا تری گلیسیرید بالا معمولاً با تغییرات سبک زندگی و تغییرات رژیمی کمتر می شود.
مقادیر مطلوب کلسترول LDL با کلسترول تام متفاوت است
در درمان های کاهش کلسترول به دلیل اینکه کلسترول LDL یک ریسک فاکتور مهم برای بیماری های قلبی است، هدف اصلی کاهش کلسترول LDL می باشد. حد مطلوب کلسترول LDL بر حسب اینکه فرد تا چه میزان در معرض خطر بیماری های قلبی باشد، متفاوت خواهد بود.
در اغلب افراد حد مطلوب کلسترول LDL کمتر ۱۳۰ میلی گرم در دسی لیتر(۴/۳ میلی مول در لیتر) می باشد. اگر فرد ریسک فاکتورهای بیماری قلبی را داشته باشد حد مطلوب کلسترول LDL به کمتر ۱۰۰ میلی گرم در دسی لیتر(۶/۲ میلی مول در لیتر) تغییر می کند. اگر فرد شدیداً در معرض خطر بیماری قلبی باشد هدف، رسیدن به کلسترول LDL کمتر ۷۰ میلی گرم در دسی لیتر (۸/۱ میلی مول در لیتر) خواهد بود. به طور کلی، هرچه کلسترول LDL کمتر باشد، بهتر است.
در صورت وجود موارد زیر فرد در معرض خطر بیماری های قلبی قرار دارد:
• سابقه سکته قلبی یا مغزی در گذشته
• سابقه انسداد شریانی در گردن( بیماری شریان کاروتید)
• سابقه انسداد شریانی در دست ها و پاها ( بیماری شریان های محیطی)
• سابقه بیماری دیابتی که نیاز به درمان داشته باشد.
علاوه بر این، داشتن دو مورد یا بیشتر از موارد زیر فرد را شدیداً در معرض خطر بیماری های قلبی قرار می دهد:
• استعمال دخانیات
• فشار خون بالا
• کلسترولHDL کم
• سابقه خانوادگی بیماری های قلبی
• سن بالای ۴۵ سال در مردان و بالای ۵۵ سال در زنان
• بالا بودن لیپوپروتئین a (lipoprotein (a)) ( نوعی چربی در خون)
کودکان و آزمایش کلسترول
کودکان بعد از سن ۲ سالگی ممکن است کلسترول بالا داشته باشند اما نیازی نیست که تمام کودکان را در این مورد غربالگری کرد. بر اساس توصیه آکادمی طب اطفال آمریکا، انجام آزمایش کلسترول ( لیپیدهای خون به صورت ناشتا) برای تمام کودکان در سنین ۹ تا ۱۱ سال باید انجام گیرد. همچنین در کودکانی یک ساله ای که سابقه خانوادگی کلسترول بالا یا بیماری شریان های کرونری دارند باید غربالگری انجام گیرد. در این موارد در صورتی که کودک کلسترول طبیعی داشته باشد ممکن است پزشک توصیه کند که آزمایش کلسترول تکرار شود.
همچنین بر اساس توصیه آکادمی طب اطفال آمریکا برای کودکانی که سابقه خانوادگی کلسترول بالا در مورد آنها مشخص نیست اما کودک به دلایلی مانند چاقی، پرفشاری خون یا دیابت در معرض خطر کلسترول بالا قرار دارد نیز لازم است آزمایش کلسترول انجام گیرد.

درمان دارویی
تغییرات سبک زندگی مانند ورزش کردن و داشتن رژیم غذایی سالم اولین راه برای مقابله با کلسترول بالا می باشد. اما در صورتی که فرد این تغییرات را در سبک زندگی خود ایجاد کرده باشد اما مقدار کلسترول به ویژه کلسترول LDL همچنان بالا باشد ممکن است پزشک دارودرمانی را برای این فرد شروع کند.
انتخاب یک داروی خاص یا ترکیب داروها برای بیمار به عوامل مختلفی بستگی دارد از جمله ریسک فاکتورهای فردی، سن، وضعیت سلامت عمومی فرد و عوارض جانبی احتمالی داروها. برخی داروهای مورد استفاده برای درمان کلسترول بالا شامل موارد زیر هستند:
• استاتین ها. استاتین ها که پرکاربردترین داروها برای کاهش کلسترول هستند، ماده ای که در کبد برای ساخت کلسترول لازم است را مهار می کنند. این باعث می شود که کبد، کلسترول را از خون برداشت کند. همچنین استاتین ها به برداشت کلسترول از رسوبات لیپیدی داخل دیواره رگ ها به ویژه شریان های کرونر کمک می کنند. داروهای آتورواستاتین، فلوواستاتین، لوواستاتین، پراواستاتین، رزوواستاتین و سیمواستاتین از جمله استاتین ها هستند.
• رزین های باند کننده اسیدهای صفراوی. کبد برای ساخت اسیدهای صفراوی(موادی که برای هضم و جذب چربی ها در بدن مورد نیاز هستند) از کلسترول استفاده می کند. داروهای کلستیرامین، کولسولام و کولستیپول به صورت غیر مستقیم از طریق باند شدن با اسیدهای صفراوی مقدار کلسترول را کاهش می دهند. باند شدن با اسیدهای صفراوی باعث می شود که کبد برای ساخت اسیدهای صفراوی از کلسترول بیشتری استفاده کند که این باعث کاهش مقدار کلسترول در خون می شود.
• داروهای مهارکننده جذب کلسترول. روده کوچک کلسترول را از غذا جذب می کند و آن را وارد گردش خون می کند. داروی ازتیمایب با کاهش جذب کلسترول رژیمی به کاهش کلسترول خون کمک می کند. این دارو همراه با یکی از داروهای استاتینی می تواند برای بیماران تجویز شود.
• ترکیب داروهای مهارکننده جذب کلسترول و استاتین ها. داروی ترکیبی ازتیمایب – سیمواستاتین(ویتورین) هم جذب کلسترول رژیمی را از روده باریک کاهش می دهد و هم تولید کبدی کلسترول را کم می کند. تاکنون مشخص نشده است که اثربخشی داروی ویتورین در کاهش بیماری های قلبی بیشتر از مصرف سیمواستاتین به تنهایی می باشد یا خیر.
دارودرمانی برای تری گلیسیرید بالا
اگر بیمار مبتلا به تری گلیسیرید بالا نیز باشد، پزشک ممکن است داروهای زیر را برای وی تجویز نمایید:
• فیبرات ها. داروهای فنوفیبرات و جمفیبروزیل با کاهش تولید کبدی لیپوپیوتئین با چگالی خیلی کم(VLDL) و افزایش سرعت برداشت تری گلیسیرید از خون باعث کاهش تری گلیسیرید می شوند. لیپوپیوتئین با چگالی خیلی کم حاوی مقدار زیادی تری گلیسیرید می باشد.
• نیاسین. نیاسین با کاهش تولید کلسترول LDL و VLDL در کبد باعت کاهش تری گلیسیرید می شود. نیاسین هم به صورت آزاد در دسترس است و هم نوعی که نیاز به تجویز پزشک دارد اما نوعی که نیاز به تجویز پزشک دارد بهتر است زیرا عوارض جانبی کمتری دارد. مکمل های رژیمی که دارای نیاسین هستند نیز به صورت آزاد در دسترس هستند اما در کاهش تری گلیسیرید نمی توانند مؤثر باشد و ممکن است به کبد آسیب وارد کنند.
• مکمل های اسیدهای چرب امگا-۳. مکمل های اسیدهای چرب امگا-۳ می توانند به کاهش کلسترول و تری گلیسیرید کمک کنند. این مکمل ها می توانند همراه با سایر داروهای کاهش دهنده کلسترول مانند استاتین ها تجویز شوند. اگر شما بدون تجویز پزشک شروع به مصرف این مکمل ها کرده اید ابتدا در این مورد با پزشک خود مشورت نمایید. مکمل های اسیدهای چرب امگا-۳ ممکن است بر سایر داروهای مصرفی بیمار اثرگذار باشند.
حد تحمل داروها
حد تحمل داروها در افراد مختلف متفاوت است. عوارض جانبی معمول با مصرف این داروها شامل درد عضلانی، معده درد، یبوست، تهوع و اسهال می باشد. پیش از تجویز داروهای کاهش دهنده کلسترول برای بیمار، پزشک انجام آزمایشات بررسی عملکرد کبد را انجام می دهد تا اثر داروها بر کبد بیمار را کنترل کند.
درمان کلسترول بالا در کودکان
رژیم درمانی و فعالیت بدنی بهترین روش درمانی برای کودکان بالای ۲ سال چاق و با کلسترول بالا می باشد. همچنین آکادمی طب اطفال آمریکا تجویز داروهای کاهش دهنده کلسترول مانند استاتین ها را برای کودکان بالای ۸ سال که کلسترول LDL بالا دارند توصیه می کند. اما در مورد این توصیه ها هنوز تناقضاتی وجود دارد زیرا اثرات طولانی مدت مصرف داروهای کاهش دهنده کلسترول در کودکان به صورت گسترده مورد مطالعه قرار نگرفته است. همچنین مصرف برخی از داروهای کاهش دهنده کلسترول مانند نیاسین برای کودکان توصیه نمی شود. به این دلایل والدین باید در مورد درمان کلسترول بالا در کودکان خود با پزشک اطفال مشورت نمایند.

تغییر شیوه زندگی
برای بهبود مقادیر کلسترول خون ایجاد تغییرات سبک زندگی لازم است. برای کاهش کلسترول باید بیمار وزن خود را کم کند، رژیم غذایی سالم داشته باشد و فعالیت بدنی خود را افزایش دهد. در صورت مصرف سیگار نیز باید آن را ترک کند.
کاهش وزن اضافی
اضافه وزن و چاقی می توانند باعث افزایش کلسترول شوند. کاهش وزن به میزان ۵ تا ۱۰ پوند می تواند در کاهش کلسترول مؤثر باشد. بیمار برای رسیدن به کاهش وزن مناسب باید اهداف طولانی مدت و مناسب در نظر بگیرد و عادت های غذایی و الگوی غذایی خود را بررسی کند و آنها را اصلاح کند.
رعایت رژیم غذایی سالم
رژیم غذایی اثر مستقیم بر میزان کلسترول خون دارد. در واقع، برای برخی از بیماران یک رژیم غذایی غنی از فیبر و سایر غذاهای کاهش دهنده کلسترول می تواند به اندازه داروهای استاتین در کاهش کلسترول مؤثر باشند. در مورد رژیم غذایی سالم رعایت موارد زیر می تواند به کاهش کلسترول کمک کند:
• انتخاب چربی های سالم تر. چربی های اشباع و ترانس، کلسترول تام و کلسترول LDL را افزایش می دهند. کالری دریافتی از چربی های اشباع در رژیم غذایی باید کمتر از ۱۰ درصد باشد. چربی های با یک باند دوگانه(MUFA) که در زیتون، بادام زمینی و روغن کانولا وجود دارد بهترین گزینه برای مصرف چربی در رژیم هستند. بادام و گردو نیز منابع سایر چربی های مفید هستند.
• حذف چربی های ترانس از رژیم غذایی. چربی های ترانس که اغلب در مارگارین ها، کیک، بیسکویت و شیرینی های صنعتی وجود دارند می توانند منجر به افزایش کلسترول شوند. چربی های ترانس علاوه بر اینکه باعث افزایش کلسترول بد (کلسترول LDL) می شوند منجر به کاهش کلسترول خوب( کلسترول HDL) نیز می شوند.
در این مورد بهتر است به برچسب های مواد غذایی دقت کنید که بدون چربی ترانس باشند. همچنین روی بسته بندی برخی از مواد غذایی که کمتر از ۵/۰ گرم چربی ترانس دارند برچسب” بدون چربی ترانس” نصب می شود. این مقدار چربی ترانس خیلی اندک است اما اگر مقدار مصرف این ماده غذایی زیاد باشد می تواند برای سلامتی فرد مضر باشد. باید ترکیبات تشکیل دهنده مواد غذایی را بر روی بسته بندی آن مطالعه نمایید. اگر در ترکیبات آنها روغن هیدروژنه به کار برده شده بود که نوعی چربی ترانس است تا حد امکان آن را با یک ماده غذایی سالم تر جایگزین نمایید.
• محدود کردن کلسترول دریافتی. هدف، دریافت کمتر از ۳۰۰ میلی گرم کلسترول در روز می باشد. این مقدار مجاز برای بیماران قلبی ۲۰۰ میلی گرم می باشد. مواد غذایی غنی از کلسترول شامل گوشت امعا و احشا، زرده تخم مرغ و لبنیات پرچرب می باشد. باید سعی کنید از گوشت بدون چربی، جایگزین های تخم مرغ و لبنیات کم چرب استفاده نمایید.
• مصرف غلات کامل سبوسدار. مواد مغذی مختلفی که در غلات سبوسدار وجود دارد می توانند باعث بهبود سلامت قلب شوند. سعی کنید نان سبوسدار، ماکارونی سبوسدار، آرد سبوسدار و برنج قهوه ای مصرف کنید. بلغور جو دوسر و سبوس جو نیز انتخاب های غذایی مناسبی هستند.
• مصرف کافی میوه جات و سبزیجات. میوه جات و سبزیجات غنی از فیبر هستند که می توانند در کاهش کلسترول مؤثر باشند. سعی کنید میوه های فصل را به اندازه کافی مصرف کنید. خوراک سبزیجات و سوپ سبزیجات نیز غذاهای سالمی هستند.
• مصرف ماهی. برخی از انواع ماهی ها نسبت به گوشت قرمز و گوشت مرغ، چربی، چربی اشباع و کلسترول کمتری دارند. ماهی سالمون، قزل آلا و شاه ماهی غنی از چربی امگا-۳ است که می تواند برای سلامت قلب مفید باشد.
انجام ورزش منظم
ورزش منظم می تواند به کاهش کلسترول خون کمک کند. با مشورت پزشک خود می توانید ۳۰ تا ۶۰ دقیقه ورزش را در برنامه روزانه خود بگنجانید. می توانید پیاده روی سریع داشته باشید یا دوچرخه سواری و شنا را انجام دهید. برای ایجاد انگیزه بیشتر برای انجام ورزش می توانید همراه دوستان یا یک گروه ورزش کنید. همچنین لازم نیست که ۳۰ تا ۶۰ دقیقه ورزش را در یک زمان انجام دهید بلکه می توانید آن را در ۳ تا ۶ زمان ۱۰ دقیقه ای انجام دهید که حتی می تواند در کاهش کلسترول مؤثرتر باشد.
ترک سیگار
اگر مصرف سیگار دارید، آن را ترک کنید. ترک سیگار می تواند باعث افزایش HDL شود. همچنین ترک سیگار می تواند مزایای دیگری نیز داشته باشد به عنوان مثال تنها ۲۰ دقیقه پس از ترک سیگار فشار خون فرد کمتر می شود. در ۲۴ ساعت بعدی نیز خطر سکته قلبی کاهش می یابد. در مدت زمان یک سال پس از ترک سیگار خطر ابتلاء به بیماری های قلبی عروقی نسبت به افراد سیگاری نصف می شود. در طول ۱۵ سال نیز خطر ابتلاء به بیماری های قلبی عروقی مشابه فردی خواهد بود که اصلاً مصرف سیگار نداشته است.

نکات اساسی درمان
محصولات طبیعی اندکی برای کاهش کلسترول مورد تأیید قرار گرفته اند اما این مواد می توانند برای کاهش کلسترول مفید باشند. با مشورت پزشک خود می توانید از مکمل ها و محصولات زیر برای کاهش کلسترول استفاده نمایید:
• کنگر فرنگی
• جو
• بتا-سیتواسترول(که در برخی مکمل های خوراکی و برخی مارگارین ها وجود دارد)
• سیر
• سبوس جو دوسر
• سیتواسترول(که در برخی مکمل های خوراکی و برخی مارگارین ها وجود دارد)
همچنین ممکن است در مورد اثر مخمر قرمز در کاهش کلسترول شنیده باشید. برخی از محصولات مخمر قرمز حاوی لوواستاتین نیز هستند که می تواند خطرناک باشد زیرا برای تعیین کیفیت لوواستاتین موجود در این مکمل روش خاص مطمئنی وجود ندارد.
اگر شما تمایل به مصرف مکمل های کاهش دهنده کلسترول دارید نباید از اهمیت تغییرات سبک زندگی سالم غافل شوید. داروهای خود را دقیقاً مطابق با تجویز پزشکتان مصرف کنید و مصرف هرگونه مکمل را به پزشک خود اطلاع دهید.

پیشگیری
همان تغییرات سبک زندگی که برای درمان کلسترول بالا به کار گرفته می شوند می توانند در پیشگیری از بالا رفتن کلسترول نیز مؤثر باشند. برای پیشگیری از کلسترول بالا اقدامات زیر لازم است:
• کم کردن وزن اضافی و حفظ وزن در محدوده طبیعی
• ترک سیگار
• داشتن رژیم غذایی کم چربی و کم نمک که غنی از میوه جات، سبزیجات و غلات سبوسدار باشد
• انجام دادن ورزش منظم حداقل به مدت ۳۰ دقیقه در اکثر روزهای هفته
• در صورت مصرف الکل، کاهش دادن مصرف آن به حد متعادل

۰