عفونت قارچی واژن-Yeast infection (vaginal)

0

تعریف
عفونت قارچی واژن نوعی التهاب است که مشخصه های آن سوزش ، خارش شدید و ترشحات عفونی واژن می باشد. این عفونت قارچی، خود واژن و بافت دهانه ی آن (vulva) را تحت تاثیر قرار می دهد.
عفونت قارچی واژن –که واژینال کاندیدیازیس نیز نامیده می شود- بسیار شایع است. از هر ۴ خانم، ۳ نفر از آن ها این عفونت قارچی را در طول عمر خود تجربه می کنند. بیشتر بانوان دو بار یا بیشتر به آن مبتلا می شوند.
عفونت قارچی واژینال معمولاً با رابطه جنسی منتقل نمی شود، هرچند قارچ هایی که مسبب این شرایط اند از راه تماس جنسی دهانی قابل سرایت می باشد. درمان های ساده معمولاً موثرند مگر اینکه عفونت اخیری که به آن دچار شدید برای بار چهارم یا بیشتر در سال تکرار شده باشد. در این صورت شما به یک برنامه طولانی مدت تری از درمان نیاز دارید.

نشانه ها
علائم عفونت قارچی از خفیف تا متوسط طبقه بندی شده و شامل موارد زیر هستند:
– خارش و سوزش واژن و دهانه ی آن
– احساس سوزش، به خصوص در طول مقاربت یا در هنگام ادرار
– قرمزی و تورم واژن
– درد واژن
– ترشحات غلیظ، سفید و بدون بو واژن با ظاهر پنیری
عفونت قارچی پیچیده
در شرایط زیر شما مبتلا به عفونت قارچی پیچیده شده اید:
– داشتن علائم و نشانه های شدیدی مثل قرمزی گسترده، تورم و خارشی که منجر به خراش یا زخم گردد
– ابتلا به عفونت قارچی بیش از ۴ بار در سال
– عفونت شما ناشی از نوعی کاندیدا به جز کاندیدا آلبیکانس باشد
– باردار باشید
– دیابت کنترل نشده داشته باشید
– سیستم ایمنی بدن تان بدلیل استفاده از بعضی داروها یا بیماری هایی مثل عفونت HIV تضعیف شده باشد

علت
عفونت قارچی واژن بدلیل قارچ کاندیدا اتفاق می افتد. کاندیدا میکرواُرگانیسمی است که به طور طبیعی همراه با باکتری در واژن وجود دارد. واژن شما در شرایط نرمال دارای ترکیب متعادلی از قارچ و باکتری می باشد. باکتری لاکتوباسیلوس اسید تولید کرده که مانع رشد قارچ ها می شود. وجود بیش از حد قارچ در این ناحیه باعث خارش، سوزش واژن و دیگر علائم پایه ای از عفونت قارچی می گردد.
رشد زیاد قارچ ها می تواند ناشی از دلایل زیر باشد:
– استفاده از آنتی بیوتیک، که منجر به کاهش مقادیر لاکتوباسیلوس در واژن شده و اسیدیته محیط به نفع رشد قارچ تغییر می کند
– بارداری
– دیابت کنترل نشده
– سیستم ایمنی ضعیف
– هرچیزی که باعث تغییر در نوع و مقدار طبیعی باکتری موجود در واژن شود
در اکثر موارد، عفونت قارچی ناشی از یک نوع قارچ کاندیدا به نام کاندیدا آلکابینس می باشد. با این حال، ممکن است در بعضی مواقع نوع دیگری از قارچ کاندیدا ایجاد علائم نماید. کاندیدا آلکابینس به خوبی به درمان های معمول برای عفونت قارچی پاسخ می دهد. اگرچه گاهی امکان دارد انواع دیگر کاندیدا به درمان های متعارف پاسخ ضعیفی بدهند و به درمانی تهاجمی تر نیاز داشته باشند.
عفونت قارچی می تواند از طریق رابطه جنسی منتقل شود، مخصوصاً اگر تماس دهانی وجود داشته باشد. اگرچه معمولاً این اتفاق رایج نیست چون این عفونت در خانم هایی که رابطه جنسی ندارند شایع می باشد و قارچ کاندیدا به طور طبیعی در واژن نیز حضور دارد.

عوامل خطر
عواملی که خطر ابتلا به عفونت قارچی را افزایش می دهد عبارتند از:
– استفاده از آنتی بیوتیک. عفونت قارچی در زنانی که آنتی بیوتیک استفاده می کنند، شایع است. آنتی بیوتیک های وسیع الطیف –آن هایی که بر طیف گسترده ای از باکتری ها موثر هستند- باکتری های سالم را در واژن از بین می برند که نهایتاً منجر به رشد بیش از حد قارچ ها می شود.
– افزایش سطح استروژن. به نظر می رسد عفونت قارچی اغلب در زنانی که سطوح بالایی از استروژن دارند، رخ می دهد- به عنوان مثال، زنان باردار یا کسانی که تحت هورمون درمانی با استروژن می باشند.
– دیابت کنترل نشده. خانم های دیابتی که کنترل ضعیفی بر قند خون شان دارند در مقایسه با بانوانی که دیابت آن ها تحت کنترل است، بیشتر مستعد ابتلا به عفونت قارچی هستند.
– سیستم ایمنی تضعیف شده. خانم هایی که سیستم ایمنی ضعیفی دارند –مثل درمان با کورتیکواستروئید ها یا عفونت HIV- بیشتر در معرض خطر عفونت قارچی می باشند.
– فعالیت جنسی. اگرچه تصور می شود که عفونت قارچی از طریق رابطه جنسی منتقل نمی شود، یکی از راه های انتقال ارگانیسم کاندیدا به واژن همین رابطه جنسی معرفی شده است.

آمادگی برای ویزیت پزشک
اگر در گذشته تحت درمان برای عفونت قارچی قرار گرفته اید، ممکن است نیازی به معاینه توسط پزشک نداشته باشید و از طریق تلفن نیز بتوانبد نسخه خود را دریافت کنید. در غیر این صورت، برای درمان بیماری خود حتماً باید نزد یک متخصص زنان معاینه شوید.
چه کارهایی می توانید انجام دهید
به منظور مشاهده و ارزیابی بهتر ترشحات واژن تان توسط پزشک، قبل از جلسه معاینه از تامپون استفاده نکنید.
اطلاعات زیر می تواند به شما کمک بیشتری نماید:
– لیستی از تمامی علائم تان و مدت زمان آن ها تهیه فرمایید.
– لیستی از اطلاعات پزشکی کلیدی نیز داشته باشید، مثل درمان های دیگری که از آن ها استفاده کردید و نام داروها، ویتامین ها یا مکمل هایی که دریافت می کنید.
– برای ارزیابی بهتر ترشحات واژن توصیه می شود که قبل از معاینه از تامپون استفاده نکنید.
– لیستی از سوال هایی که می خواهید از پزشک تان بپرسید، تهیه نمایید.
در مورد عفونت قارچی، سوال های اساسی شامل موارد زیر می شود:
– چگونه می توانم از عفونت قارچی پیشگیری کنم؟
– باید مراقب چه علائمی باشم؟
– آیا نیاز به دارو دارم؟
– آیا همسر من نیز نیاز به درمان یا معاینه دارد؟
– آیا استفاده از داروهای تجویزی، دستورالعمل خاصی دارد؟
– آیا از داروهای بدون نسخه جهت درمان نیز می توانم کمک بگیرم؟
– اگر علائم و نشانه ها بعد از درمان مجدداً بازگشتند، چه اقدامی انجام دهم؟
طی جلسه ی معاینه تمامی سوال های خود را بپرسید.
چه انتظاراتی می توانید از پزشک خود داشته باشید
ممکن است که دکتر معالج سوالاتی از این قبیل از شما بپرسد:
– چه علائم واژینالی دارید؟
– آیا متوجه بوی قوی از واژن خود شده اید؟
– چه مدت است که این علائم را دارید؟
– آیا تا به حال برای عفونت قارچی تحت درمان قرار گرفته اید؟
– آیا تا به حال برای درمان از داروهای بدون نسخه نیز کمک گرفته اید؟
– آیا اخیراً از آنتی بیوتیک استفاده کرده اید؟
– آیا فعالیت جنسی دارید؟
– آیا باردار هستید؟
– آیا از صابون معطر استفاده می نمایید؟
– آیا از اسپری های بهداشتی زنانه استفاده می کنید؟
– چه داروها یا مکمل های ویتامینی به طور معمول دریافت می کنید؟

چه زمانی به پزشک مراجعه کنیم؟
سریعاً جهت معاینه نزد پزشک خود بروید، اگر:
– اولین باری است که علائم عفونت قارچی را تجربه می نمایید
– در مورد ابتلا به عفونت قارچی مطمئن نیستید
– علائم تان با درمان های خانگی توسط پمادهای بدون نسخه ضد قارچ واژن و یا شیاف ها بهبود نیافت
– دچار علائم دیگر نیز شدید

آزمایش های تشخیصی
برای تشخیص عفونت قارچی، پزشک می تواند یکی از روش های زیر را پیش بگیرد:
– پرسش درباره ی سابقه پزشکی تان، که ممکن است جمع آوری اطلاعات در مورد عفونت های واژینال گذشته و یا عفونت های منتقله از راه جنسی باشد.
– انجام معاینه لگنی. پزشک به صورت بصری اندام تناسلی خارجی را برای علائم عفونت بررسی می کند. در مرحله بعد، وی با قرار دادن ابزاری (اسپکولوم) در واژن برای باز نگه داشتن دیواره های آن، واژن و دهانه ی رحم را مورد بررسی قرار می دهد. امکان دارد در صورت نیاز، نمونه ای از ترشحات واژن برای آزمایش یا تست کِشت واژن نیز جمع آوری کند.
– ارسال یک نمونه از ترشحات واژن برای تست. برای عفونت قارچی بدون عارضه، احتمالاً پزشک هیچ آزمایشی انجام نمی دهد. با این حال، اگر شما اخیراً به عفونت قارچی مبتلا شده اید، دکتر معالج با دانستن نوع قارچی که باعث عفونت شده، درمان موثر تری را می تواند تجویز کند.

درمان دارویی
درمان عفونت قارچی به این بستگی دارد که آیا شما یک عفونت پیچیده دارید یا این عفونت بدون عارضه می باشد.
عفونت قارچی بدون عارضه
برای علائم و نشانه های خفیف تا متوسط عفونت قارچی، پزشک تان ممکن است توصیه کند:
– درمان کوتاه مدت. استفاده یک روزه یا نهایتاً سه روزه از کرم ضد قارچ، پماد، قرص یا شیاف در اغلب موارد به طور موثر باعث بهبودی می شود. داروهای موثر در این موارد شامل خانواده ی آزول ها می باشد: بوتوکونازول، کلوتریمازول، میکونازول و ترکونازول. این داروها را با نسخه پزشک یا بدون آن می توان تهیه کرد. از عوارض جانبی آن می توان سوزش خفیف را نام برد.
– داروهای خوراکی تک دوز. ممکن است پزشک یک بار، یک دوز از داروی ضد قارچ فلوکونازول را به صورت خوراکی تجویز نماید.
اگر با اتمام داروها علائم تان از بین نرفت یا بعد از دو ماه مجدداً نشانه ها بازگشتند، برای پیگیری به پزشک تان مراجعه نمایید.
عفونت قارچی پیچیده
درمان برای این نوع از عفونت شامل موارد زیر می شود:
– درمان طولانی مدت. درمان واژینال برای عفونت قارچی پیچیده شامل استفاده از داروی آزول به شکل کِرِم واژینال، پماد، قرص یا شیاف می باشد. طول مدت درمان معمولاً هفت تا چهارده روز در نظر گرفته می شود.
– داروهای خوراکی با چند دوز. به جای درمان واژینال، احتمال دارد پزشک تان دو یا سه دوز از فلوکونازول را به صورت خوراکی تجویز نماید. اگرچه این درمان برای زنان باردار توصیه نمی شود.
– درمان نگهدارنده. در مورد عفونت های قارچی مکرر، پزشک داروهای روتین را به منظور کنترل رشد قارچ ها و جلوگیری از عفونت های آینده تجویز می نماید. درمان نگهدارنده پس از برطرف شدن کامل عفونت قارچی شروع می شود و می تواند شامل استفاده از قرص های خوراکی فلوکونازول یک بار در هفته به مدت شش ماه باشد. برخی از پزشکان قرص واژینال (شیاف) کلوتریمازول را یک بار در هفته به جای داروی خوراکی تجویز می نمایند.
معمولاً، همسر شما از جهت عفونت قارچی نیاز به درمان ندارد. اما برای کامل شدن روند درمان، بهتر است زوجین همزمان دارو مصرف نمایند.
داروهای جایگزین
اگرچه مطالعاتی در مورد درمان های جایگزین برای عفونت قارچی انجام شده است، اما قبل از هر توصیه ای به منظور یافتن بهترین جایگزین ها به آزمایشاتی که به خوبی طراحی شده و با دقت نیز کنترل می شوند، نیاز است.
مثال ها عبارتند از:
– اسید بوریک. درصورتیکه عفونت های قارچی مکرری داشته باشید و یا علائم تان به درمان پاسخ ندهند اسید بوریک –شیاف واژینالی که با نسخه پزشک قابل خریداری است- می تواند جایگزین موثری برای درمان های مرسوم باشد. اسید بوریک ممکن است در برابر گونه های کمیابی از کاندیدا و گونه ای که به داروهای آزول مقاوم شده اند، موثر واقع شود. اگرچه، اسید بوریک می تواند باعث تحریک پوست شما شده و درصورتیکه ناگهانی مخصوصاً توسط کودکان خورده شود ایجاد مسمومیت نماید.
– ماست. گزارشاتی حاکی از آن هستند که مصرف خوراکی یا استعمال واژینال ماست حاوی لاکتوباسیلوس موفقیت آمیز بوده است. اگرچه هنوز از نظر علمی اثبات نشده است. مطالعاتی که نشان می دادند ماست بر کاهش بافت قارچی واژینال و بهبود علائم موثر است، بر روی تعداد کمی از خانم ها و بدون گروه کنترل آزمایش شده بود. مطالعات دیگر این نتایج را تایید نمی کنند.
قبل از آزمودن هر درمان جایگزینی، با پزشک خود در مورد هرگونه جوانب مثبت یا منفی آن مشورت نمایید.

پیشگیری
برای کاهش احتمال ابتلا به عفونت قارچی واژینال:
– رعایت بهداشت
– پوشیدن لباس های نخی و گشاد
– اجتناب از لباس زیر تنگ یا جوراب شلواری
– عوض کردن لباس های خیس مثل لباس شنا در اسرع وقت
– پرهیز از حمام آب داغ

۰